Welkom...

prof.dr.ing. A.J.A.M. van Deursen (Alexander)

Hoogleraar

Over mij

Als hoogleraar communicatiewetenschap en voorzitter van de vakgroep Communicatiewetenschap is Alexander van Deursen vooral geïnteresseerd in de rol van technologie in processen van menselijke communicatie en in het zorgen dat technologische ontwikkelingen ten dienste staan van mensen. Alexander is vooral bekend voor het evalueren van de bijdrage van technologische ontwikkelingen in het bredere debat van de inclusieve samenleving. Op een wetenschappelijke manier brengt Alexander belemmeringen van technologiegebruik in kaart - bijvoorbeeld door gebruik te maken van zijn wereldwijd erkende kader van digitale vaardigheden - en tracht hij verschillen in de positieve en negatieve uitkomsten van (opkomende) technologie te verklaren. Hij is geïnteresseerd in hoe verschillende mensen technologie in het dagelijks leven gebruiken en in welke omstandigheden technologie kan worden gebruikt om het welzijn te verbeteren.

Alexander publiceert veel in communicatiewetenschap tijdschriften die kritisch stil staan bij kwesties die voortvloeien uit de schaal en snelheid van technologieontwikkeling. Zijn publicaties over digitale vaardigheden en digitale ongelijkheid zijn wereldwijd bekroond, als beste proefschrift over technologie en communicatie door de International Communication Association, als beste dissertatie in de communicatiewetenschap in de Benelux door de Nederlandse School voor Communicatieonderzoek, als best paper award door de International Communication Association, en in tal van artikelen in de media hetgeen resulteerde in de UT in the Media Award uitgereikt door de Universiteit Twente.

Alexander heeft de Nederlandse regering, de Europese Commissie, de Internationale Telecommunicatie-unie, UNESCO en andere nationale en internationale organisaties geadviseerd over de sociale implicaties van het internet, met name over de manier waarop rekening moet worden gehouden met de bijdrage van technologie aan het vergroten van sociale ongelijkheid. Alexander is gastprofessor aan de Londense School voor economie en politieke wetenschappen (LsE) en aan Arizona State University (ASU). Hij is lid van de wetenschappelijke raad van Netwerk Mediawijzer en heeft het snel groeiende DISTO-project (van digitale vaardigheden tot tastbare resultaten) geïnitieerd met professor Ellen Helsper (LsE). Naast zijn academische werk wordt regelmatig over zijn onderzoek gerapporteerd in populaire media, waaronder alle grote kranten, de New York Times en vele andere kranten en tijdschriften.

Op dit moment leidt Alexander drie onderzoeksprojecten '21st century digital skills, key to contemporary workforce' (consortium met NWO / NRO, ECP en CA-ICT), 'Any Thing for Everyone' (gefinancierd door het VIDI-programma van NWO) en ' Digitale ongelijkheid in Nederland ' (met Netwerk Mediawijzer). Hij schreef een boek met professor Jan van DIjk genaamd 'Digtial skills, unlocking the information society'. Alexander was voorzitter van de Resilience Commissie (van de BMS-faculteit) in 2017-2018, werkt samen met Netwerk Mediawijzer aan beleid om digitale ongelijkheid tegen te gaan en digitale vaardigheden te verbeteren.

Hij heeft een persoonlijke website met alle publicaties op www.alexandervandeursen.nl.

Expertises

Social Sciences
Cultural Economy
Determinants
Digital Divide
Internet
Engineering & Materials Science
Internet
Internet Of Things
Arts & Humanities
21st Century
World Wide Web

Onderzoek

Onderzoekslijn 1: Digitale ongelijkheid

In deze lijn van onderzoek richt Alexander zich op het gebruik en de effecten van Internet (technologie) in relatie tot iemands positie in de samenleving. Zijn onderzoek heeft aangetoond dat sommige delen van de bevolking vaker gebruik maken van kapitaal versterkende toepassingen (gerelateerd aan bijvoorbeeld werk, studie of maatschappelijke participatie), terwijl andere delen relatief vaak kiezen voor toepassingen van vermaak die relatief weinig voordeel bieden. Naast het toenemen van dergelijke relatieve verschillen, zien we ook de verontrustende trend van absolute uitsluiting; wanneer offline alternatieven niet meer beschikbaar zijn. Door voort te bouwen op traditionele classificaties van participatie in zijn theorievorming, probeert Alexander te begrijpen wie op welke manier van technologie profiteert. Hierbij richt hij zich op specifieke vormen van technologiegebruik die van invloed zijn op (verschillende vormen van) participatie in de samenleving.

Tijdens zijn verblijf aan London School of Economics and Political Science (LsE), werkte Alexander aan het project 'From Digital Skills to Tangible Outcomes' (DISTO). Met wetenschappers van LSE en Oxford University creëerde hij een theorie-gedreven index voor digitale uitsluiting. De index volgt het proces van technologie-appropriatie door rekening te houden met motivaties en attitudes, fysieke en materiele toegang, vaardigheden, toepassingen en uitkomsten. Vorig jaar kreeg Alexander een subsidie om de samenhang tussen sociale en digitale ongelijkheid te bestuderen. In dit project wordt het gebruik van Internet in huishoudens gevolgd over een periode van een jaar (gebruik makend van technologie die in staat is automatisch gedragspatronen te herkennen). In een ander project onderzoekt Alexander digitale ongelijkheid in het Internet der Dingen. Hier ligt de focus vooral op verschillen in vaardigheden (gemeten in prestatiemetingen) en de manier waarop de sociaal-culturele context van invloed is op het gebruik van deze systemen.

 

Onderzoekslijn 2: Digitale vaardigheden om deel te nemen aan de informatie- en netwerkmaatschappij

Internetvaardigheden spelen een belangrijke rol in het vertalen van een type gebruik (bijvoorbeeld zoeken naar een baan) in de corresponderende uitkomst (werkgelegenheid). Op basis van Alexander's raamwerk van internetvaardigheden (operationele, formele, informatie, communicatie, content creatie en strategische), heeft hij diverse prestatiemetingen uitgevoerd waaruit bleek dat veronderstellingen over het niveau van Internetvaardigheden onder Nederlandse burgers niet gerechtvaardigd is. De resultaten tonen bijvoorbeeld aan dat oudere gebruikers beter presteren dan jonge gebruikers wanneer het inhoudelijke Internetvaardigheden betreft, en dat we het belang van traditionele vaardigheden voor het uitvoeren van digitale vaardigheden niet moeten onderschatten. Met promovendi en afstudeerders voert Alexander regelmatig prestatiemetingen uit, momenteel bijvoorbeeld van vaardigheden benodigd voor nieuwe - zogenaamd intuïtievere - apparaten.

Vanuit de praktijk is er voor zijn onderzoek veel aandacht in het publieke domein, bijvoorbeeld met betrekking tot de doelstellingen met betrekking tot de digitale overheid. Digitale vaardigheden worden beschouwd als een belangrijke voorwaarde om de gestelde doelen te bereiken.

 

Onderzoekslijn 3: Digitale vaardigheden voor 21e eeuwse arbeid

De derde onderzoekslijn is een verbreding van de vorige en betreft digitale vaardigheden nodig in het kader van arbeid. In politieke en economische discussies over welke kennis en vaardigheden belangrijk zijn in onze huidige en toekomstige samenleving, worden deze vaardigheden aangeduid als '21st century skills'. Voorbeelden zijn informatiemanagement, communicatie, samenwerking, problemen oplossen, of kritisch denken, vaardigheden die ook in digitale omgevingen noodzakelijk zijn.

In 2012 en 2013 voerde Alexander vignet studies en interviews uit, en bleek dat er veel potentieel niet wordt benut op de werkplek als gevolg van een tekort aan digitale vaardigheden, dat organisaties weinig initiatieven om de werknemer te ondersteunen, en dat de effecten van de training worden onderschat. Momentele leidt Alexander een door NWO en NRO gesubsidieerd project (e-vaardigheden in de Nederlandse creatieve sector) dat zich richt op digitale vaardigheden in de creatieve sector (identificatie, metingen en determinanten).

Publicaties

Recent

Pure Link

Google Scholar Link

Onderwijs

Vanwege zijn prominente rol in grote onderzoeksprojecten, is Alexander beperkt actief in het bachelor onderwijs. Vier jaar geleden startte Alexander de ontwikkeling van de masteropleiding 'Social implications of the internet' met een focus op maatschappelijke aspecten waarin technologieën een belangrijke rol spelen, variërend van economische groei en 21e-eeuwse arbeid, democratie en beleidsvorming, gezondheid, cybercriminaliteit, tot culturele consumptie en sociale mobilisatie. In plaats van algemene utopische en dystopische visies ondersteund door oppervlakkige argumenten, moedigt Alexander studenten aan om de meest veelbelovende resultaten met bewijsmateriaal te identificeren. Naast een overzicht van belangrijke inzichten, ontwikkelen studenten een grondig begrip van de belangrijkste perspectieven over de sociale implicaties van technologie.

Ten slotte neemt Alexander deel aan postacademische masteropleidingen, bijvoorbeeld door modules te bieden over digitale ongelijkheid en digitale vaardigheden in organisatorische contexten. Hij wordt regelmatig gevraagd workshops te geven over digitale vaardigheden en ongelijkheid.

Verbonden aan Opleidingen

Master

Vakken Collegejaar  2022/2023

Vakken in het huidig collegejaar worden toegevoegd op het moment dat zij definitief zijn in het Osiris systeem. Daarom kan het zijn dat de lijst nog niet compleet is voor het gehele collegejaar.
 

Vakken Collegejaar  2021/2022

Media

Zie www.centrumdigitaleinclusie.nl voor een compleet overzicht van media uitingen.

In de Pers

Zie www.centrumdigitaleinclusie.nlvoor een compleet overzicht van media uitingen:

2020 - Bedrijven onvoldoende bewust van 21e-eeuwse digitale vaardigheden (Universiteit Twente)

2020 - Digitale vaardigheden hebben een positief effect op leerresultaten van kinderen (Universiteit Twente)

2020 - Digitale vaardigheden zijn van cruciaal belang, maar onderwijs in digitale geletterdheid is vaak gebrekkig en ongelijk (Universiteit Twente )

2020 - Maakt digitale ongelijkheid de pandemie erger? (Mediawijzer.net)

2020 - Dit is er van de futuristische voorspellingen voor 2020 terechtgekomen (Trouw)

2019 - Allemaal digitaal? (Didactief)

2019 - Help ouderen met digitale koudwatervrees (Mediawijzer.net)

2019 - Ouderen missen vaak online vaardigheden (ICT & health)

2019 - Overheid, bedrijven, kinderen en kleinkinderen nodig om ouderen mediawijs te maken (RTV Utrecht)

2019 - Organisaties trekken aan de bel: ‘Meer hulp nodig om ouderen online verder te helpen’ (Netwerk Mediawijzer)

2018 - De implementatie van IoT is ee

2018 - De implementatie van IoT is een kwestie van tijd (Elektropraktijk)

2018 - A broader understanding of digital skills is needed for a more equal future (LsE)

2018 - Digitale ongelijkheid: achterblijvers verder gemarginaliseerd (Mediawijzer.net)

2018 - Slimme apparaten beslissen voor ons, kunnen we daarmee omgaan? (Trouw)

2018 - Internet of Things geremd door privacyzorgen, kosten en desinteresse (Mijnzakengids.nl)

2018 - Privacyzorgen, kosten en desinteresse bij consument remmen groei Internet of Things (Channelconnect)

2018 - Handig al die slimme apparaten, maar wie zorgt dat ze veilig blijven? (Trouw)

2018 - Niet op het logo drukken (De Groene Amsterdammer)

2018 - Trage pc's kosten 2 werkdagen per maand (Bright)

2018 - Gek word je ervan: trage computers kosten twee werkdagen per maand (RTL Nieuws)

2018 - Kosten, desinteresse en privacyzorgen remmen IoT (Engineersonline)

2018 - Les innovations sociales numériques peuvent-elles relever les grands défis? (theconversation.com)

2018 - Pourquoi le numérique ne parvient-il pas (encore) à améliorer la société? (Socialter)

2018 - Poor Digital Skills Hinder Digital Workplace Progress (CMS Wire)

2016 - Internet use increases social inequalities (ScienceDaily)

2016 - Jeugd verslaaft aan sociale media (Tubantia)

2016 - Naast digitaal ook mensentaal nodig (Io Research)

2016 - Ouderen gamen meer dan jongeren! (Mira Media)

2015 - e-Skills: van fundamenteel belang voor de creatieve industrie (NWO)

2015 - Internet use translates into greater economic than social benefits (Phys.org)

2015 - Internetgebruik leidt vooral tot economisch voordeel (Marketing Tribune)

2015 - Internet fa crescere la disuguaglianza (Rainews.it)

2015 - New Forms of Digital Inequality: Disparities in offline benefits from internet use (LsE)

2015 - Onderzoekers van Universiteit Twente onderzoeken 21e eeuwse vaardigheden (Dutch IT channel)

2015 - Verhouding tussen ouder en kind is veranderd – maar niet door internet (NRC)

2015 - 1,2 miljoen voor UT-onderzoek 21e eeuwse vaardigheden (Emerce)

2015 - De gemiddelde bezoeker bestaat niet (Documenten en toegankelijkheid)

2014 - Internet fa crescere la disuguaglianza (Rai)

2014 - Social inequality on the Internet also on the increase (Phys.org)

2014 - Digibete werknemer doorn in oog (de Ondernemer)

2014 - Hoe digitaal vaardig zijn we eigenlijk? (Koneksa Mondo)

2014 - Dank traditionele klantcontactkanalen niet af (Klantgemak)

2014 - Niet op het logo drukken (De groene Amsterdammer)

2014 - Nieuwe digikloof op de loer? (Kennislink)

2014 - Hoe vaardig is de Nederlander op het internet? (bhosted)

2014 - Let's get digital (Social Connection)

2014 - Sociale ongelijkheid ook op internet (Emerce)

2014 - Maak een effectiviteitslag met een sterke ICT-afdeling (managers online)

2014 -Klakkeloos? (Youngworks)

2014 - Nederlandse werkgever beseft belang digitale vaardigheden op de werkvloer niet (engineersonline)

2013 - Digivaardig & Digiveilig: Nederlandse werkgever beseft belang digitale vaardigheden op de werkvloer niet (Medianieuws)

2013 - Digitale ontwikkeling beroepsbevolking neemt vlucht (Uitgeverijbedrijf))

2013 - Gebrek aan ICT-vaardigheden remt bedrijf (Channelweb)

2013 - Leidinggevenden overschatten digitale vaardigheden werknemers (vacatures.nl)

2013 - E-mail? Twitter? Dat heb ik niet nodig (NRC)

2013 - Nederlandse werkgever beseft belang digitale vaardigheden op de werkvloer niet (Winmag)

2012 - Ministeries krijgen digitaal rijbewijs (iBestuur)

2012 - Hij doet het niet …. Ctrl Alt Delete (2bejammed)

2012 - Win veel tijd met slim online werken (nederland werkt online)

2012 - Onderzoek: Nederlander is op werkdag bijna 5 uur online (Tweakers)

2012 - Nederlander verprutst 8 procent werktijd (CMweb))

2012 - Werknemer vergooit 19 miljard met ict-onkunde (Volkskrant)

2012 - Ontoereikende digitale vaardigheden op het werk (Coers)

2012 - Werknemer verliest dagelijks 8% van zijn werktijd aan slecht functionerende ICT (Executive people)

2012 - Trendonderzoek 2012: Nederlanders altijd en overal online (ICT Accountacy)

2012 - Trendrapport internetgebruik 2012 (Marketingfacts)

2012 - Trendonderzoek internet, van Universiteit van Twente (Dordrecht)

2012 - Nederlanders altijd en overal online (Logeion)

2012 - Werknemer verprutst tijd. ICT-buddy lijkt oplossing (HR Praktijk)

2012 - Tien tips tegen geldverslindende ICT-frustraties (pw.)

2012 - Gebrek aan ict-kennis kost 19 miljard euro per jaar (Jobat.be)

2012 - Digitale vaardigheden werknemers schieten tekort (Personeelslog)

2012 - Nederland altijd online (Telebeeld)

2012 - ICT geen feestje voor techneuten (MT Magazine)

2012 - ICT-problemen verlagen productiviteit werknemer (mkb servicedesk)

2011 - 84 procent Nederlanders dagelijks online (Werken20)

2011 - Niveau vaardigheden internet zorgwekkend (RegioInBedrijf)

2011 - Knoppendrukkers (Metaalmagazine)

2011 - Verschil in vaardigheden internetgebruik leidt tot meer verschil (Samenwerken)

2011 - Digital Divide opnieuw bezien: toegang is niet alles (Diep)

2011 - The Age of the ePatient: Not Quite There Yet (HealthWorksCollective)

2011 - We zijn dagelijks 3 uur online (Mediaonderzoek)

2010 - Nederlander niet handig op internet (NOS)

2010 - Het belang van informatievaardigheden in Het Nieuwe Werken (Breednetwerk)

2010 - Internetvaardigheden 'zorgwekkend' laag (AD)

2010 - Sociale revolutie: Internet uitgegroeid tot ‘volksmedium’ (Marketingfacts)

2010 - Nederlander zoekt matig op internet (Digital)

2010 - Onderzoek: internetters zijn prutsers (Sync)

2009 - Oud én jong onhandig op internet (Trouw)

2009 - Jong én oud verdwaalt op internet (Cops)

2009 - Jongeren online weg kwijt? (Mediawijzer.net)

2009 - Jongeren raken online weg kwijt (e-hulp)

2009 - Gebruikersproblemen op het internet (OnetoMarket)

2009 - Nederland, eet, drinkt en Internet! (Dutch Cowboys)

2008 - Internet voor burger vaak te ingewikkeld (Utoday)

2008 - Overheid overschat internetvaardigheden burgers (ANP)

Nieuws op utwente.nl

Tweets

Contactgegevens

Bezoekadres

Universiteit Twente
Faculty of Behavioural, Management and Social Sciences
Cubicus (gebouwnr. 41), kamer C202
De Zul 10
7522NJ  Enschede

Navigeer naar locatie

Postadres

Universiteit Twente
Faculty of Behavioural, Management and Social Sciences
Cubicus  C202
Postbus 217
7500 AE Enschede

Overige contactinformatie

http://www.centrumdigitaleinclusie.nl

Social Media